متن باز دات نتی

dotnet_logoامروز شرکت Xamarin و مایکروسافت اعلام کردند که در یک همکاری مشترک اقدام به ایجاد یک بنیاد مشترک به نام بنیاد دات نت می‌کنند و پروژه‌های بیشتری را متن باز خواهند کرد تا توسط این بنیاد اداره شود. البته پروژه جدیدی در لیست پروژه‌های این بنیاد دیده نمی‌شود و تقریبا خیلی وقت است که این پروژه‌ها، متن باز هستند؛ مثل ASP.NET MVC.

قبلاً خبر‌های دنیای دات نت که حکایت از باز شدن محیط‌ها و ابزارها داشت مرا خوشحال می‌کرد اما این دفعه برای اولین بار است که امید چندانی ندارم که این حرکت در جهت پیشرفت جامعه متن باز باشد. برای این نا امیدی چند دلیل دارم.

تک فرهنگی بودن

اگر مایکروسافت تمام دات نت را هم متن باز کند، تا زمانی که امکان اجرای آن بر روی سیستم عامل‌های غیر ویندوزی با همان کیفیت اجرا بر روی ویندوز وجود نداشته باشد در واقع آن نرم‌افزار‌ها را آزاد نکرده است و به عبارت دیگر انحصار‌هایی مثل Echo Chamber سر جایش باقی مانده.

مدل تجاری

در یک ویدئو دیدم که Miguel de Icaza (بنیانگذار Mono و بعدها شرکت Xamarin) می‌گفت در دنیای تجاری (غیر متن باز) بر خلاف دنیای متن باز مردم به راحتی برای محصولات پول خرج می‌کنند و این خیلی جالب است. محصولات شرکت Xamarin پولی هستند و اگر هم محصول متن بازی ارائه کرده است همه آن‌ها باید بر روی محصولات پولی Xamarin اجرا شوند (البته یک نسخه محدود شده مجانی دارد که فقط برای برنامه‌های بسیار ساده و کوچک قابل استفاده است). به عبارت دیگر شرکت Xamarin مدل تجاری شبیه مایکروسافت دارد.

در پرانتز: Miguel de Icaza یکی از افراد معروف در دنیای متن باز بود و جایزه‌هایی هم در این زمینه در حدود سال ۲۰۰۰ گرفت. اما کم کم تغییر مسیر داد تا جایی که در سال ۲۰۱۰ یک جایزه Microsoft MVP دریافت نمود.

خطر تجاری شدن

تجاری بودن یک نرم‌افزار به خودی خود هیچ مشکلی ندارد. بدترین چیز این است که یک نرم‌افزار متن باز در وسط کار تبدیل شود به یک نرم‌افزار تجاری! اتفاقی که همین چند وقت پیش برای Service Stack افتاد. Service Stack یک ابزار بسیار قوی در عین حال ساده است که قبلا هم در موردش نوشته بودم. متاسفانه نسخه جدید این ابزار خوب، دیگر متن باز نیست و برای استفاده از آن باید پول پرداخت کرد که البته از نظر خیلی از مردم کاملا غیر اخلاقی است.

مدل تجاری که جامعه دات نت با آن در ارتباط است باعث می‌شود توسعه‌دهندگان به این سمت بروند تا بتوانند کارشان را ادامه دهند.

جامعه (Community)

مهمترین نیاز ادامه حیاط یک پروژه متن باز جامعه (Community) آن است. من جامعه پر قدرتی در پشت پروژه‌های متن باز دات نتی ندیدم و فکر نمی‌کنم ببینم. دلیل واضحش این است که جامعه متن باز به دنبال آزادی و چند فرهنگی است و مایکروسافت به خاطر مدل تجاری‌اش این آزادی را به نحوی صلب می‌کند که یک موضوع طبیعی است.

من فعلاً باز هم خوشحال هستم که به پلتفرم دیگری مهاجرت کردم.